Lees de bijsluiter!

Gastschrijver: Dax

Wat is liefde ? Als er één vraag is die de absolute top bekleedt in mijn lange lijst levensbeschouwelijke vragen, dan is het deze wel. Het behoort tot de hamvragen van het leven. En zoals dat gaat met hamvragen, is er geen apart leerkrachtenboekje met de antwoorden erin, dat je ergens kan jatten of op z’n minst inkijken. Misschien staan de antwoorden wel achteraan in het boek, leven genaamd, maar dan heeft het meer de functie een oordeel te vellen over het afgelopen leven. Heb ik alles juist begrepen en goed gehandeld, of was ik mijn leven lang een oen op het verkeerde spoor.

Onlangs ging ik langs bij mijn promotor voor de thesis. Hij legde mij bij het begin van het gesprek uit, hoe een onderzoek in elkaar zit; over theorie lezen, hypothesen distilleren, data vergaren en variantie opzoeken en verklaren. Een interessant onderdeel van zijn betoog betrof de data. “Data” zo zei hij “kan oneindig veel verschillende zaken opleveren. Alles hangt af van de invalshoek die je gebruikt om je data te bekijken. En die invalshoek, wordt bepaald door de theorie die je leest en hypothesen die je stelt.”

Wel, liefde is niet verschillend van data. Liefde is een concept, bestaande uit verschillende constructen. Liefde omvat zeer veel verschillende emoties, gevoelens, en andere zaken. Elke persoon schijnt op het concept liefde in jouw hart vanuit een bepaalde invalshoek, en belicht zo een deeltje van dat concept.
Waarom kan je verliefd worden op twee of meer verschillende personen tegelijkertijd?

Waarom geven je vervlogen en huidige liefdes je niet allemaal hetzelfde gevoel? Hoe komt het dat het bij de ene intenser is dan bij de andere? Of breder dan bij de andere?

Het antwoord ligt in de concepttheorie. Liefde als concept. Liefde is ontzettend ruim en niemand kan er in slagen om je alle gevoelens, die je uit liefde kan puren, te laten ervaren. In liefde is kiezen, letterlijk verliezen. Je zit als het ware in het Louvre en kan maar een beperkt aantal kamers tegelijk bekijken. Door voor een bepaald persoon te kiezen (of meerdere), kies je voor één kamer (of meerdere). Je kiest voor een deel van het concept liefde. Nooit kan je het volledige Louvre zien. Er is geen plek van waaruit je een panoramisch zicht hebt op alle kamers.

Kies je voor een andere persoon, dan kan het zijn dat je in een veel grotere kamer terecht komt, of net een kleinere kamer. Een kamer met veel intensere kunst, of eentje met saaiere kunst. Elke persoon, en dus ook elke relatie, zal je een deel van het totaalplaatje laten ervaren. En elk op zijn/haar manier, met de eigen specificiteiten.

De hamvraag is echter of je wel in staat bent te kiezen? Kan je verschillende kamers wel tegen elkaar afwegen? Kan je rationeel een keuze maken,wanneer het over liefde gaat? En wanneer is er sprake van liefde en wanneer is het gewoon een “goed voelen”?

Zoals in alle wetenschappelijke domeinen is kennis een cirkel, waarvan de rand, het onbekende terrein is. Hoe meer kennis je vergaart, hoe groter de cirkel wordt. Hoe groter de cirkel wordt, hoe groter de omtrek en dus ook hoe ruimer het onbekend terrein. En hoe meer nieuwe onbeantwoorde vragen…

André heeft een plan. En het zou André niet zijn als dat plan iets met fietsen te maken had.

Voor het fietsminnend volkje gaat zondag de Ronde van Vlaanderen van start een bare fietswedstrijd op het scherp van de snee gereden, dokkerend over de kasseien van de Vlaamse wegen. Wind, regen en hagel in het gezicht. Kortom afzien.

Op zaterdag trekt de Ronde van Vlaanderen voor wielertoeristen doorheen het Vlaamse landschap en dat is niet alleen afzien voor de wielertoerist maar ook voor de argeloze autorijder die het fietsende volkje die dag overal lijkt tegen te komen op de meest vreemde plaatsen in de meest vreemde outfits en scheldend, tierend en vloekend op de autobestuurder die hem de pas komt afsnijden, voor zijn wielen schiet of ineens met een glazen blik de laatste meter bergop tracht te geraken wars van alles wat rond hem aan de gang is. Of is het omgekeerd?

André heeft dus een plan. We maken het parcours volledig verkeersvrij. Ban die auto en geef de vele mensen die zich wagen aan dit stukje afzien voor gevorderden vrij spel. Jammer voor André, maar de burgemeesters van de steden waar dit fietsgebeuren doorheen trekt zien zijn plan niet zo zitten.

Maar André is nogal een doorzetter, zelf een wielertoerist dus hij weet wat het is om mensen te enerveren als hij zijn strak fietspakje heeft aangetrokken in blauwe kleur uiteraard. De burgemeesters zijn nog niet van hem af.

Je hebt je leven gehad. Je ligt in bed en bent volledig afhankelijk van verplegend personeel. Je moet je leven slijten met een pamper. Je hangt aan een machientje dat je leven nog wat rekt. Je bent weg van de wereld en speelt zoals een kleuter met blokjes. Je hebt hulp gezocht en verschillende therapieën gevolgd maar je blijft steken in een negatieve en uitzichtloze situatie. Je pasgeboren kindje heeft helse pijnen en kan niet meer genezen maar zal nog wel enkele maanden leven. Je bent minderjarig maar de artsen stellen een ongeneeslijke en pijnlijke ziekte vast.

Ik kan zo nog wel doorgaan met het aanhalen van situaties en voorbeelden van mensen die hoewel ze lijden soms fysiek maar ook wel psychisch niet uit het leven kunnen stappen op een waardige manier.

Elk mens moet het recht hebben om uit het leven te stappen als alle middelen uitgeput zijn. Niet door zich van een gebouw te gooien of voor een trein te springen. Ook niet door zich een kogel door het hoofd te jagen. Weinig waardig aan en zelfs haast onmenselijk. Waarom huist er zo’n groot taboe op sterven en willen sterven? Voor sommige situaties en mensen is de dood niet iets om verschrikt of angstig voor te zijn maar brengt het eerder rust, sereniteit en misschien wel blijdschap.

Het lijden voorbij, de pijn voorbij. Een uitzichtloos en nog wat gerekt leven als een plant die misschien wel nodeloos veel pijn moet lijden.

Palliatieve verzorging is iets prachtig en mooi. Zeker nodig en noodzakelijk bij mensen die geen uitzicht meer hebben op genezing maar nog vrij helder bij geest zijn en (met de nodige middelen) pijnloos hun laatste dagen kunnen vullen. Hun laatste dagen worden mooi ingevuld en de verzorging is van een dergelijk hoog niveau dat je met haast een glimlach je laatste reis kan inzetten.

Ik trek dus volop de kaart van de palliatieve verzorging want het mag geen en/of verhaal zijn zoals nu een beetje het geval is. Het moet een en/en verhaal zijn.

Afstappen dus van de dogma’s van de Katholieke kerk én van de scherpe standpunten die de vrijzinnigen naar voor brengen. Iedereen een waardig en moedig einde zonder oordeel of veroordeling het zijn zo al triestige momenten.